Filmy:
Odżywiaj się zdrowo!
Aby nasza dieta należała do takich, które nazwać można zdrowym odżywaniem, powinna spełnić przynajmniej kilka zasadniczych warunków. Jednym z nich jest spożywanie jak największej ilości produktów nieprzetworzonych, zawierających naturalne witaminy, sole mineralne, błonnik, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT).
Świeże i nieprzetworzone warzywa i owoce są najlepszym i niezastąpionym przez żadne preparaty źródłem witamin, soli mineralnych, błonnika, jak również mniej poznanych związków, takich jak: bioflawonoidy, substancje witaminopodobne i niewchodzące w skład witamin i minerałów antyoksydanty. Ze względu na dużą zawartość błonnika pokarmowego i wody oraz minimalną zawartość tłuszczu (z wyjątkiem kokosa i awokado) wartość kaloryczna nieprzetworzonych warzyw i owoców jest niższa w porównaniu z innymi produktami. Nieprzetworzone warzywa i owoce powinny stanowić dodatek do każdego posiłku.
Godnym polecenia jest stosowanie w naszym menu także mrożonek owocowych i warzywnych (szczególnie w okresie zimowo-wiosennym) oraz warzyw kiszonych. Najlepszym źródłem NNKT (tzw. witaminy F) jest żywność pochodzenia morskiego (ryby morskie) i oliwa z oliwek tłoczona na zimno, a to ze względu na największą wartość i aktywność biologiczną kwasów tłuszczowych należących do rodziny omega-3.
Istotną sprawą w diecie jest odrzucenie, a przynajmniej ograniczenie soli i glutaminianu sodu, co zmniejszy zagrożenie nadciśnieniem tętniczym. Sód podnosi ciśnienie krwi u wielu ludzi. Ograniczać spożycie soli powinni w szczególności ludzie z nadciśnieniem oraz osoby z rodzin, w których występuje nadciśnienie. Poza tym sód sprzyja otyłości, powoduje niektóre choroby serca, nerek, skóry, zatrzymywanie wody w organizmie, co obciąża układ krążenia. Dzienne spożycie soli nie powinno przekraczać 6g. Aktualne spożycie w Polsce jest znacznie wyższe. Należy więc rezygnować z dosalania potraw przed spożyciem i ograniczać dodawanie soli w czasie gotowania.
Glutaminian sodu jest substancją dodawaną do żywności jako tzw. wzmacniacz smaku i zapachu. Substancja ta jest silnie alergizująca, ponadto może być przyczyną bólów głowy, napadów duszności i zaczerwienienia twarzy. Należy pamiętać, że dużo soli, a zwłaszcza glutaminianu sodu znajduje się w takich produktach, jak: wędliny, zupy w proszku, mieszanki przyprawowe.
Starajmy się też odrzucić lub zdecydowanie ograniczyć w diecie cukry i aspartam. Cukier, podobnie jak mąka, jest produktem rafinowanym otrzymywanym w naszym kraju z buraków cukrowych. W przeciwieństwie do buraków cukier jest kompletnie pozbawiony substancji biologicznie czynnych – witamin, soli mineralnych, hormonów roślinnych i fermentów. Cukier otrzymywany z buraków jest dokładnie oczyszczany, filtrowany i krystalizowany. Często stosowanym w produkcji cukru zabiegiem jest wybielanie przy pomocy chlorku wapnia, a więc trucizny. Czysty cukier spożywczy to sacharoza – źródło kalorii i wysokiego indeksu glikemicznego. Podobnie jak w przypadku białej mąki, organizm potrzebuje witamin i soli mineralnych do rozkładu i przyswojenia sacharozy, czerpiąc je z zapasów naszego organizmu. Cukier w dużych ilościach jest jednym z głównych winowajców rozwoju cukrzycy (co pokazują statystyki zachorowalności w krajach wysoko rozwiniętych). Należy pamiętać, że źródłem cukru są również (a może przede wszystkim) ciastka, cukierki, napoje i herbatniki.
Aspartam, główny składnik powszechnie stosowanych słodzików, jest jednym z najniebezpieczniejszych związków chemicznych dodawanych do żywności. W skład aspartamu wchodzą trzy związki: kwas asparaginowy, fenyloalanina i metanol (który jest substancją pomocniczą w otrzymywaniu aspartamu). Najbardziej szkodliwy jest ten ostatni (jego pozostałości nie do końca są usuwane), gdyż rozkłada się w organizmie na kwas mrówkowy i formaldehyd – silnie trującą neurotoksynę. Źródła aspartamu w żywności to: multiwitaminy, guma do żucia bez cukru, rozpuszczalne kakao, leki, drinki, słodziki, napoje z herbatą, polewy, jogurt, galaretki, napoje owocowe i mleczne, napoje dietetyczne, rozpuszczalna kawa i herbata, środki przeczyszczające, mrożone desery, napoje kawowe, miętowe, odświeżacze oddechu.
W zastępstwie cukru (sacharozy) i aspartamu polecamy używanie fruktozy, dostępnej w każdym sklepie ze zdrową żywnością i w dużych marketach. Fruktoza jest cukrem słodszym od sacharozy, w związku z tym używa się jej mniej, a ponadto ma bardzo niski indeks glikemiczny. Uważa się też za korzystne (pomimo wysokiego indeksu glikemicznego i dużej kaloryczności) spożywanie w umiarkowanych ilościach naturalnego miodu, który w swym składzie posiada wiele cennych substancji biologicznie czynnych.
By zdrowo żyć i jadać, niezbędne jest zdecydowane ograniczenie spożywania żywności z dodatkami sztucznych barwników, konserwantów i innych syntetycznych dodatków.
Syntetyczne dodatki do żywności dodawane masowo od kilkunastu lat wzbudzają wiele kontrowersji. Wiele z nich wycofano z użytku, inne uznano za niebezpieczne, inne wreszcie za podejrzane np. o działanie rakotwórcze lub alergenne, co oznacza, że przy ich stosowaniu należy zachować szczególną ostrożność, gdyż mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Chemiczne dodatki do żywności mogą poprawić jej wygląd, smak, zmienić kolor, konsystencję, zapach, przedłużyć trwałość, czyli oszukiwać nasze zmysły: smak, węch i wzrok. Do najbardziej "podejrzanych" zaliczają się: E 127 erytrozyna, E 131 błękit patentowy, E 142 zieleń S, E 211 benzoesan sodu, E 221 siarczyn sodu, E 250 - E 252 azotyny i azotany sodu i potasu, E 310 galusan propylu, E 320 butylohydroksyanizol (BHE), E 321 butylohydroksytoluen (BHT), E 338 kwas fosforowy, E 621 glutaminian sodu, E 951 aspartam, E954 sacharyna.
Staraj się też zachować równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Równowaga kwasowo-zasadowa to stan, w którym zachowany jest swoisty stosunek kationów i anionów w płynach ustrojowych, warunkujący odpowiednie pH i prawidłowy przebieg procesów życiowych. Produkty spożywcze różnią się zawartością pierwiastków kwasotwórczych (najważniejsze: chlor, fosfor i siarka) i zasadotwórczych (najważniejsze: wapń, sód, potas, magnez), dlatego skład racji pokarmowej nie pozostaje bez wpływu na gospodarkę kwasowo-zasadową ustroju. W większości produktów spożywczych stanowiących podstawę naszej diety przeważają pierwiastki kwasotwórcze. Dla zachowania równowagi kwasowo-zasadowej organizmu zaleca się, aby 80% jadłospisu stanowiły produkty zasadotwórcze, a 20% – produkty kwasotwórcze.
|
