Filmy:
Dynia - warzywo nieznane
Dynia (Cucurbita L.) to roślina jednoroczna z rodziny dyniowatych, występująca w około 20 gatunkach. W stanie dzikim rośnie w strefach klimatu gorącego i ciepłego Ameryki.
Łodyga dyni płoży się i wytwarza czepne wąsy. Owocami są duże, jadalne nibyjagody, osiągające masę do 400 kg. Rekord Polski wynosi 403,5 kg i należy do pana Jana Styry, emeryta ze Zdzieszowic.
W Polsce uprawiane są zwykle trzy gatunki dyń – dynia olbrzymia, dynia piżmowa i dynia zwyczajna. Najefektowniejsza – dynia olbrzymia – jest bogata w karoten (prowitaminę A), witaminy C, B1, B2, PP oraz sole mineralne: fosfor, potas, żelazo, wapń i magnez. Szczególnie cenione są odmiany o pomarańczowym miąższu, które zawierają dużo karotenu (głównie α i β) mającego działanie antyutleniające i inaktywujące wolne rodniki. Przeciwdziała to nowotworom i chorobom układu krążenia. Dynia olbrzymia działa także łagodząco i regenerująco na przewód pokarmowy i wątrobę. Jest jednym z ważniejszych komponentów odżywek dla dzieci.
Smaczne nasiona przeciwdziałają cukrzycy i są skuteczne w zwalczaniu pasożytów przewodu pokarmowego.
W celu leczniczym wykorzystuje się także dojrzałe nasiona dyni olbrzymiej. Zawierają one białko, wielonienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-3, delta-7-sterol, triterpeny, kwasy organiczne, witaminy z grupy B, witaminę C, selen i magnez.
Tłuszcze zawarte w pestkach dyni zaliczają się do pełnowartościowych tłuszczów roślinnych. Około 80% kwasów tłuszczowych to kwasy nienasycone, z czego 50-60% to wielokrotnie nienasycone. Kwasy nienasycone są bardzo ważne dla organizmu, są niezbędnym elementem do budowy witaminy D, hormonów, a także ścianek komórkowych. Kwasy tłuszczowe spełniają funkcję transportową enzymatycznych reakcji.
Ponadto nasiona zawierają duże ilości organicznie związanego cynku itp. W medycynie nasiona dyni wykorzystuje się w chorobach gruczołu krokowego i pęcherza moczowego. Nasiona te mają także działanie moczopędne, przeciwzapalne, żółciopędne, łagodnie przeczyszczające oraz pasożytobójcze.
|